.

فارابی معتقد است که افراد بشر برای بقا و دستیابی به برترین کمالات انسانی خویش نیازهایی دارند که به تنهایی از عهده ی تدتذک آن برنمی آیند.

در واقع تامین نیازهای انسان در گرو تشکیل جامعه ای است که هر یک از اعضای آن عهده دار برطرف کردن بخشی از این نیازها گردد.

از این رو آدمی بر حسب فطرت خود، به اجتماع گرایش دارد و می خواهد در مجاورت همنوعان خویش زندگی کند. در حقیقت، نیاز متقابل انسانها به یکدیگر عامل برپایی جوامع بوده است تا مردم به دور هم گرد آیند و به یاری هم به کمال و سعادت نزدیک شوند.

پس هدف اصلی از اجتماع و شهرسازی و گرد هم آمدن مردم در یک سرزمین، گروه یا انجمن، چیزی جز دستیابی به سعادت دنیا و آخرت نیست.

بر این اساس، بهترین مدینه ها(مدینه یعنی شهر)، مدینه ای است که مردم آن در مسیری حرکت می کنند که در نهایت آن شهر را به سوی سعادت رهنمون می سازد.

فارابی چنین شهری را مدینه ی فاضله می نامد.

نسیار نکته بسار مهم در این آرمانشهر این است که مدینه فاضله یافتنی نیست بلکه ساختنی است. یعنی مردم و مسولین باید با کمک و همیاری در ساختن چنین شهر زیبایی هم نوا شوند.

همچنان که نقش مردم در ساختن مدینه فاضله غیر قابل انکار است، حکومت اسلامی نیز در این راستا وظایف خطیری دارد که گوشه ای از آن، بر اساس دیدگاههای اسلام شناس بزرگ علامه جوادی آملی تقدیم می گردد. ایشان  در کتاب اسلام و محيط زيست، صفحه 47 می فرمایند:

"مهم‌ترين هدفي كه حكومت اسلامي به همراه دارد، همانا دو چيز است:
اوّل انسانها را به سوي خليفه الله شدن راهنمايي و مقدّمات سير و سلوك آن را فراهم كردن؛
دوم كشور اسلامي را مدينه فاضله ساختن، مبادي تمدن راستين را مهيا نمودن و اصول حاكم بر روابط داخلي و خارجي را تبيين كردن.
نصوص ديني اعم از آيات قرآن و متون احاديث و نيز سيره معصومان و پيشوايان الهي، گرچه حاوي معارف فراوان و نكات آموزنده زيادي است، ليكن عصاره همه آنها همانا دو ركن يادشده است و همان ‌طوري كه نظام داخلي انسان را روح و جسم او مي‌سازد، ليكن اصالت از آنِ روح است و بدن پيرو روح بوده، سلامت و رعايت اصول طب مادي و معنوي وي براي تأمين سلامت روح از گزند عقايد سوء و آسيب اخلاقي ناروا و حفظ از زيان رفتار ناپسند مي‌باشد.

تأسيس و تأمين مدينه فاضله توسّط انسان كامل

تأمين مدينه فاضله نيز براي پرورش انسانهايي است كه در جهت خليفه الله شدن گام برمي‌دارند و اصالت در بين دو ركن يادشده همانا از آنِ خلافت الهي است؛ زيرا بدن هر چند سالم باشد، بعد از مدّتي مي‌ميرد و مي‌پوسد، ولي روح همچنان زنده و پاينده است. همچنين مدينه فاضله هر چند از تمدّن والا برخوردار باشد، بعد از مدتي ويران مي‌گردد، ليكن خليفهالله كه همان انسان كامل است، از گزند هر گونه زوال مصون است؛ بنابراين، مدينه فاضله به منزله بدن است و خليفه الله به مثابه روح آن و همان طوري كه بر اساس اصالت روح، بدن را روح سالم مي‌سازد، بنا بر اصالت خليفه الله، مدينه فاضله را انسان كامل تأسيس و تأمين مي‌نمايد."

                                                                                                             ادامه دارد...