.

3- چشم به مال و قدرت ديگران دوختن و درحوادث روزگار به غير خدا نظر داشتن و گفتن اين جمله عاميانه كه:

 اول خدا دوم فلاني،

 يا اگر فلان كس يا فلان شي‏ء نبود من هلاك مي‏شدم،

همگي از نمودهاي شرك خفي است.

ذيل آيه (وما يؤمن أكثرهم بالله إلّاوهم مشركون) [1] كه خداوند مي فرمايد:

«بيشتر كساني كه به خدا ايمان آورده اند، مومن نيستند بلكه مشركند» از امام صادق(عليه‌السلام) نقل است كه آن حضرت فرمود:

 مقصود آن است كه شخص بگويد اگر فلاني نبود من هلاك شده بودم و اگر فلاني نبود به آن بلا مبتلا مي‏شدم و اگر فلاني نبود خانواده‏ام تلف مي‏شد در همه اين موارد براي خدا شريك قائل شده كه او را روزي مي‏دهد و بلا را از او رفع مي‏كند.

پرسيد اگر اين‏گونه بگويد كه چنانچه خدا به وسيله فلاني بر من منت نگذاشته بود من هلاك شده بودم، چطور؟

حضرت صادق(عليه‌السلام) فرمود: آري اين‏گونه گفتن بي‏ اشكال است. چون چنين تعبيري گوياي آن است كه همه پديده‏ هاي جهان مجراي فيض خداست و اين عين توحيد است.

.......................

[1] ـ سوره يوسف، آيه 106.

منبع: جوادي آملي [توحيد در قرآن -  صفحه 591]